Корпоративтік басқару

Корпоративтік басқару құрылымы

Компания корпоративтік басқару тиімділігін талаптарға жай сәйкестік ауқымынан әлдеқайда жоғары бағалайды. Тиімді корпоративтік жүйе – Стратегияны сәтті іске асыру мақсатында тиімді басқару мен тұрақты дамудың маңызды факторы болып табылады. (https://www. samruk-energy.kz/ru/shareholders-and-investors/annual-reports-on-the-results-of-the-company-s-activities).

2019 жылы Директорлар кеңесі бекіткен 2019–2021 жылдарға арналған Корпоративтік басқаруды жетілдіру жоспарында көзделген іс-шараларға сәйкес ішкі корпоративтік рәсімдер мен тәжірибені жетілдіруге барынша назар аударылды.

Директорлар кеңесі жанындағы Комитеттер жаңа құрамда жасақталды, тұрақты даму саласында жаңа бастамалар әзірленіп, Директорлар кеңесі мен Атқарушы орган қызметтерінің тиімділіктерін арттыруға ықпал ететін процестер енгізілді.

Басқару органдары, инвесторлар, акционерлер мен мүдделі тұлғалар арасындағы өзара қарым-қатынастар жүйесін жетілдіру мақсатында Омбудсмен туралы ереже, Басқарма туралы ереже, Ақпараттық саясат, Мінез-құлық кодексі, Инвестициялық саясат пен Корпоративтік қақтығыс пен мүдделер қақтығысын реттеу саясаты және өзге де ішкі нормативтік құжаттар қайта қаралды.

2019 жылдың қорытындысы бойынша жоспардың орындалуы 95,4% құрады.

2019 жылы Корпоративтік басқаруды жетілдіру жоспары бойынша 131 шара жоспарланып, 125 іке асты, 3 – жартылай орындалды, 2 – орындалмады, 1 – орындалу барысында.

Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелеріне сәйкестік

Корпоративтік басқару жүйесінің қағидаттары Компанияда қолданылатын Корпоративтік басқару кодексінде реттелген: акционерлердің, инвесторлардың және басқа да мүдделі тараптардың құқықтарын қатаң сақтау; Компанияның органдары мен бөлімшелері арасында өкілеттіктер мен жауапкершіліктердің нақты бөлінуі; Директорлар кеңесі мен оның комитеттерінің, сондай-ақ Атқарушы орган мен оның комитеттерінің тиімділігін арттыру; корпоративтік жанжалдар мен мүдделер қақтығысын болдырмау; басқарушылық есептілік жүйесін жетілдіру; корпоративтік басқарудың әлемдік тәжірибесін қолдануға ұмтылу; акционерлер мен басқа мүдделі тараптар үшін ақпараттың ашықтығы қағидаттарын сақтау; тиімді жоспарлау, ішкі бақылау, комплаенс және ішкі аудит, тәуекелдерді басқару және орнықты даму процестерінің болуын қамтамасыз ету; акционерлер мен басқа мүдделі тараптар үшін ақпараттың ашықтығы. Өзін-өзі бағалау нәтижелері бойынша Компания тұтастай алғанда Кодекстің негізгі қағидаттары мен ережелерінің сақталуын қамтамасыз етеді. Тек 4 тармаққа қатысты «Ішінара сәйкес келеді» мәртебесі белгіленді:

1. «Үкімет Қордың акционері ретінде» атты 1-тараудың 2-тармағы, тармаққа сәйкес Компаниялар өз активтерінің құрылымы мен олардың ұйымдық-құқықтық нысандарын барынша ықшамдауға талпынуы тиіс. Сөйтіп, «Самұрық-Энерго» АҚ компаниялар тобына әр түрлі ұйымдық-құқықтық нысандағы еншілес ұйымдар кіреді: акционерлік қоғамдар және жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 30 желтоқсандағы №1141 «Жекешелендірудің 2016–2020 жылдарға арналған кейбір мәселелері туралы» қаулысын, сондай-ақ осыған байланысты Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту жөніндегі мемлекеттік комиссия мен «Самұрық-Энерго» АҚ компаниясын сату тәсілі мен стратегиясын бекіту, соның ішінде «Самұрық-Энерго» АҚ тобына енетін компаниялар периметрін анықтау мәселелерімен айналысатын «Самұрық-Қазына» АҚ уәкілетті органдарының қабылдаған шешімдерін орындау аясында Компанияны сату іс-шараларының жүзеге асырылуына орай, қазіргі уақытта «Самұрық-Энерго» АҚ еншілес және бағынысты ұйымдары активтерінің құрылымы мен ұйымдық-құқықтық нысандарын өзгерту қарастырылып отырған жоқ. Активтерді сату жалпы алғанда «Самұрық-Энерго» АҚ-ны жекешелендіру аясында жүзеге асырылатын болады.

2. «Директорлар кеңесі мен атқарушы органның тиімділігі» атты 5-тараудың 5-тармағы, бұл тармаққа сәйкес Директорлар кеңесінің құрамындағы мүшелердің тәжірибесі, жеке қабілеттері мен гендерлік құрамы бойынша әралуандығын қамтамасыз ету қажет. Сонымен, Директорлар кеңесінің ағымдағы құрамы қажетті дағдылары, білім-біліктері және құзыреті жағынан әралуандылықты қамтамасыз етіп отыр, бірақ гендерлік құрамы жағынан бұл талап жүзеге асырылған жоқ. Компания тарапынан Директорлар кеңесін қайта сайлау кезінде осы жайтты ескеру туралы шешім қабылданды.

3. «Директорлар кеңесі мен атқарушы органның тиімділігі» атты 5-тараудың 12-тармағы, бұл тармаққа сәйкес Директорлар кеңесінің өз қызметін орындау үшін толық, өзекті және уақытылы ақпаратқа қол жетімділігі болуы шарт. Оның үстіне, 2019 жыл ішінде Директорлар кеңесінің отырысы кезінде күн тәртібіне қосымша мәселелерді енгізу жайттары орын алды, бұл жайт материалдарды ұсыну мерзімінің бұзылғандығын көрсетті, сондай-ақ Директорлар кеңесінің мүшелері отырыстың қарауына ұсынылған материалдардың кей реттерде сапасыз дайындалғанын атап көрсетті.
Осыған орай отырыстардың қарауына ұсынылатын материалдарды дайындау туралы нұсқаулық қамтылған Директорлар кеңесі туралы ереже өзектендірілді. Корпоративтік хатшы Директорлар кеңесінің қарауына ұсынылатын материалдарды даярлау сапасын арттыру мақсатында Компания қызметкерлері үшін ішкі оқытуды жоспарлап отыр. Компанияда Еншілес және бағынысты ұйымдарды басқару регламенті өзектендірілді, оның ішінде материалдарды уақытылы және сапалы орындалуын қаматамасыз етуге баса назар аударылды. Қоғам Басқармасының Төрағасын тағайындау (сайлау) және оның өкілеттік мерзімін мерзімінен бұрын тоқтату Жалғыз акционердің құзыретіне жатқызылған. Корпоративтік басқару кодексі «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының шешімімен бекітілген, тиісінше, оны Жалғыз акционер реттеп отырады.

4. «Директорлар кеңесі мен атқарушы органның тиімділігі» атты 5-тараудың 18-тармағы, осы тармаққа сәйкес Директорлар кеңесі атқарушы орган басшысы мен мүшелерін сайлайды, олардың өкілеттік мерзімін, лауазымдық жалақы мөлшерін, еңбекақы төлеу шарттарын белгілейді, сондай-ақ атқарушы орган басшысы мен мүшелерінің өкілеттігін тоқтатады. Компания Жарғысына және ішкі құжаттарына сәйкес Директорлар кеңесі Басқарманың сандық құрамын, өкілеттік мерзімін анықтайды, Басқарма мүшелерін сайлайды, олардың (Басқарма Төрағасын қоспағанда) өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтата алады).

Қоғам Басқармасының Төрағасын тағайындау (сайлау) және оның өкілеттік мерзімін мерзімінен бұрын тоқтату Жалғыз акционердің құзыретіне жатқызылған. Корпоративтік басқару кодексі «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының шешімімен бекітілген, тиісінше, оны Жалғыз акционер реттеп отырады.

Компания қызметі өткен есептік кезеңмен салыстырғанда оң серпінге ие болды. 2018 жылы Компания алты тармақ бойынша ішінара сәйкестікті көрсеткен болатын. Олардың екеуі 2019 жылы іске асырылды. Бұлар Директорлар кеңесінің жаңадан сайланған мүшелерін лауазымға бейімдеу бағдарламасын және Директорлар кеңесінің әрбір мүшесі үшін кәсіби даму бағдарламасын іске қосу болатын, сондай-ақ Омбудсмен туралы ережені Атқарылған жұмыс туралы есепті тоқсан сайын Директорлар кеңесінің мүшелері мен Аудит жөніндегі комитетке ұсынуға қатысты Кодекс талаптарына сәйкестендіру болып табылатын.

Компания алдағы уақытта да қызмет тиімділігін арттыру және өзінің бәсекелестік артықшылықтарын күшейту мақсатында корпоративтік басқаруды жетілдіру жұмыстарын одан әрі жалғастыра бермек. Бірінші кезекте жоғары талапқа ие және қолданылуы тұрғысынан озық тәжірибелерге негізделген рәсімдер мен тәжірибелерді енгізуге ден қоймақ.

Корпоративтік басқару тәжірибесінің Корпоративтік басқару кодексінің қағидаттары мен ережелеріне сәйкестігі туралы толық есеппен сіз мына сілтеме бойынша таныса аласыз: https://www.samruk-energy.kz/ru/shareholders-and-investors/ other-reporting#corporate-governance-code-report

«Самұрық-Энерго» АҚ ұйымдық құрылымы

2019 жылы келесідей өзгерістер орын алды:

— «Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау» Департаменті Басқарма төрағасының тікелей құзырына енді;

— «Экономика және Қаржы Жөніндегі Тең Басқарушы Директор» лауазымы енді.

Акционер

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның 100% акциясы «Самұрық-Қазына» АҚ-ға тиесілі (www.sk.kz). Жалғыз акционер Компанияның ең жоғарғы басқару орган болып табылады.

Жалғыз акционер Компанияның ең жоғарғы басқару орган болып табылады.

Жалғыз акционер құқықтарының жүзеге асуы Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңына, «Самұрық-Энерго» Жарғысына сәйкес жүзеге асырылады. Акционердің құқықтары шешім қабылдауға жеткілікті мәліметті Қазақстан Республикасының ақпаратты жария етуге қатысты Заңнамасымен, Компания Жарғысымен және ішкі құжаттарымен белгіленген тәртіпте алуды, өз құзыретіне жататын мәселелер бойынша дауыс беруді, Директорлар кеңесінің сандық құрамын, өкілеттік мерзімін белгілеуді, оның мүшелерін сайлауды және олардың өкілеттігін тоқтатуды, сондай-ақ сыйақы мөлшері мен оны төлеу шарттарын айқындауды; ашықта айқын дивидендтік саясат негізінде дивидендтер алуды қамтиды, бірақ тек осылармен шектелмейді. Жалғыз акционер Компанияны басым міндеттер мен қызметтің стратегиялық бағыттарын айқындау арқылы басқарады.

Компания өз кезегінде Жалғыз акционердің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мен құрметтеуді қамтамасыз етуге тырысады.

Жалғыз акционермен өзара қарым-қатынас адалдыққа, есептілікке, жауапкершілік пен ашықтыққа негізделген.

2019 жылы Жалғыз акционер Компанияның жылдық қаржылық есептілігін бекіту және 2018 қаржылық жылдың нәтижелері бойынша таза табысты бөлу, Директорлар кеңесінің кейбір мүшелерінің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату, Директорлар кеңесінің төрағасы мен жаңа мүшелерін сайлау мәселелерін қарады.

Компания Жалғыз акционердің мүдделерін кәсіпорынның ұзақ мерзімді құнын өсіру және қызметтің орнықты дамуын қамтамасыз ету арқылы Жалғыз акционермен барынша ашық және тиімді диалог қалыптастыруға ұмтылады.

Компания уақытылы және жүйелі түрде Жалғыз акционерге өз қызметі туралы ақпаратты дұрыс, оңтайлы шешім қабылдауға қажетті мөлшерде кездесу өткізу, есептілікті ұсыну және қажетті ақпаратты Компанияның веб-сайтында, KASE және қаржылық есептілік депозитарийінде орналастыру арқылы ұсынады.

Акционерлік капитал құрылымы

2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша жарияланған бағалы қағаздар саны бұрынғы деңгейде сақталып, 8 602 187 дананы құрады.

Орналастырылған бағалы қағаздар саны – 5 601 687 дана.

Бір жай акцияның баланстық құны 2019 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша 85 925 теңгені құрады.

Бір акцияның пайдасы 1220 теңгені құрады.

Дивидендтік саясат

Қоғамда «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының 2012 жылғы 2 қазандағы шешімімен бекітілген (№39/12 хаттама) еншілес ұйымдарға қатысты «Самұрық-Қазына» АҚ-ның дивидендтік саясаты жұмыс істейді.

Дивидендтік саясат мынадай қағидаттарға негізделеді:

1) Жалғыз акционердің мүдделерін сақтау;

2) Компанияның ұзақ мерзімді құнын арттыру;

3) Компанияның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету;

4) Компания қызметін қаржыландыруды, оның ішінде Компания есебінен іске асырылатын инвестициялық жобаларды қаржыландыруды қамтамасыз ету;

5) Дивидендтер мөлшерін анықтау тетіктерінің ашықтығы;

6) Жалғыз акционердің қысқа мерзімді (кіріс алу) және ұзақ мерзімді (Компанияның дамуы) мүдделерінің теңгерімділігі.

Төленген дивиденттер мөлшері

Дивидендтер мөлшері Компанияның Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес дайындалған жылдық аудит жүргізілген қаржылық есептілігінде көрсетілген ұйымның таза кірісінің сомасына сүйеніп есептеледі.

Жалғыз акционердің шешімі бойынша 2019 жылы 2018 жылдың соңындағы жай акциялар бойынша 2 041 000 000 теңге мөлшерінде дивиденд төленді.